Darowizna w rodzinie – jak nie zapłacić podatku?

Darowizna w rodzinie – jak nie zapłacić podatku?

Przelew dużej kwoty na konto członka rodziny to nic innego jak darowizna, od której co do zasady obdarowany zapłaci podatek. Można go uniknąć pod warunkiem monitorowania wysokości darowizny wręczanej w rodzinie jednorazowo czy cyklicznie.

Generalnie, otrzymanie przez osoby fizyczne nieodpłatnie rzeczy (i praw) na kwotę powyżej pewnego progu ustawodawca opodatkował podatkiem od spadów i darowizn. W roli podatnika występuje tu obdarowany. Jest on zobowiązany do złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej oraz zapłaty podatku. Wysokość podatku ustala skarbówka i powiadamia nas o niej w formie decyzji. Formalności i zobowiązania wobec fiskusa z tytułu otrzymania darowizny można jednak uniknąć i to dla niektórych – zupełnie w całości.

Obowiązek podatkowy przy darowiźnie powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego lub w momencie spełnienia przyrzeczonego świadczenia (jeśli zawieramy umowę bez zachowania przewidzianej formy). We właściwym urzędzie skarbowym należy złożyć formularz SD-3 w ciągu miesiąca od dnia otrzymania darowizny oraz podpiąć pod formularz potwierdzenia co do wysokości otrzymanej kwoty. Podatek od spadków i darowizn płacimy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość.

Zwolnienie kwotowe

Wspomniane na wstępie progi to ściśle określone przez przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn wartości darowizny, do wysokości których obdarowany nie musi w ogóle przejmować się podatkiem. Innymi słowy, fiskus ściąga podatek od darowizn dopiero wtedy, kiedy kwota darowizny przekracza dany próg.

I tak podatkowi nie podlega nabycie majątku w drodze darowizny o wartości nieprzekraczającej odpowiednio:

  • 9637 zł – dla obdarowanych z I grupy podatkowej, tj. m.in. małżonka, dzieci, rodzice, wnuki, synowa, zięć, teściowie,
  • 7276 zł – dla osób należących do II grupy podatkowej, np. dzieci brata, wnuki siostry, rodzeństwo rodziców, małżeństwo rodzeństwa, małżonkowie wnucząt,
  • 4902 zł – dla osób znajdujących się w III grupie podatkowej, czyli pozostali nabywcy.

Zwolnienie w rodzinie

Najbliższa rodzina legitymuje się największym przywilejem, jakim jest całkowite zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku od spadku i darowizn. Pod pojęciem najbliższej rodziny prawo podatkowe rozumie małżonka, zstępnych (dzieci, wnuków, prawnuków), wstępnych (dziadków, rodziców), pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę.

O podatek od spadków i darowizn nie trzeba się martwić w ogóle, jeśli:

  • obdarowany i darczyńca stanowią najbliższą rodzinę,
  • w ciągu 6 miesięcy od dnia nabycia darowizny należy zgłosić w swoim urzędzie skarbowym nabyte rzeczy lub prawa.

Nie wystarczy jednak jedynie wiedzieć o opisanych powyżej zasadach. Spać spokojnie mogą dopiero Ci obdarowani, którzy przedłożyli u fiskusa wypełniony formularz SD-Z2.

SD-Z2: wypełnij krok po kroku

Do zgłoszenia faktu otrzymania darowizny oraz w celu uniknięcia zapłaty od niej podatku od spadków i darowizn służy Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, czyli popularny druk SD-Z2. Na pierwszej stronie druku w okienku 4. Wpisujemy datę otrzymania darowizny lub datę prawomocnego postanowienia sądu. W części A, B i C wpisujemy swoje dane – naturalnie jako darczyńca. W części D druku zaznaczamy „darowizna” i w następnej wskazujemy na podkładkę do darowizny (ugoda, umowa, inny dokument).

Na drugiej stronie SD-Z2 wpisujemy rodzaj darowizny (np. środki pieniężne), miejsce położenia wręczonej bezpłatnie rzeczy (np. konto bankowe darczyńcy) i w ostatniej kolumnie wysokość darowizny.

Na koniec wybieramy stosunek pokrewieństwa darczyńcy z obdarowanym i podpisujemy się.

Ponadto, otrzymanie darowizny przelewem czy gotówką trzeba udokumentować wydrukiem potwierdzenia przelewu czy wyciągiem z konta bankowego.

Darowizna od dalszej rodziny – jak uniknąć podatku?

Darowizna między najbliższymi członkami rodziny jest zwolniona z opodatkowania. Jednak w przypadku dalszej rodziny, darowizna obarczona jest już daniną. Okazuje się, że można zaoszczędzić na podatku, jeśli przekazanie rzeczy czy nieruchomości odbędzie się etapami.

W przepisach o podatku od spadków i darowizn wymienione są trzy grupy podatkowe. W zależności od tego, w jakiej grupie znajduje się obdarowany, naliczany jest podatek od uzyskanych środków, rzeczy lub nieruchomości. Przy czym jeśli ktoś znalazł się w grupie I (obejmuje ona małżonków, tzw. zstępnych, czyli dzieci, wnuki itd., oraz wstępnych, czyli rodziców, dziadków itd., pasierbów, zięciów, synowe, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów) i dokona zgłoszenia darowizny lub spadku w odpowiednim okresie, może podatku nie zapłacić.

Jak scalić udziały w nieruchomości

Jeśli jednak darowiznę otrzymuje osoba z nieco dalszej rodziny, trzeba liczyć się z koniecznością zapłacenia podatku. Chyba że cała operacja zostanie dokonana etapami. Tak wynika z interpretacji podatkowej.

O wykładnię zwrócił się podatnik, który jest współwłaścicielem nieruchomości wraz ze swoim dziadkiem – z którym tę nieruchomość zamieszkuje – oraz ciotką i wujkiem, czyli rodzeństwem zmarłej matki podatnika. Rodzina ustaliła, że nieruchomość powinna zostać własnością podatnika.

Bezpośrednie przekazanie części nieruchomości, będących obecnie w posiadaniu cioci i wujka podatnika, wiązałoby się z koniecznością zapłaty podatku. Więc rodzina zdecydowała się na inne rozwiązanie – a więc wujek i ciocia podatnika przekazują swoją część własności mieszkania dziadkowi, czyli ojcu, on zaś całość oddaje wnukowi, który się nim opiekuje.

Podatnik zadał pytanie, czy w tej sytuacji będzie musiał zapłacić podatek od darowizny. Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z 6 października 2015 r. (sygnatura IBPB-2-1/4515-87/15/KrB) przyznała rację wnioskującemu.

Dzięki aktowi notarialnemu nie trzeba informować

Urzędnicy zwrócili też uwagę, iż wszystkie te darowizny mają zostać dokonane w formie aktu notarialnego. To zaś oznacza, że nie jest konieczne zgłaszanie jej do właściwego urzędu skarbowego.

Jak widać, nawet w przypadku skomplikowanych relacji własnościowych, wynikających ze skutków dziedziczenia (wuj, ciocia oraz zmarła matka wnioskodawcy weszli w posiadanie udziałów w nieruchomości wskutek śmierci babci, zaś wnioskodawca stał się częściowym właścicielem po śmierci mamy) można wszystko uregulować, jednocześnie oszczędzając na podatku.

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies oraz localStorage, są one potrzebne do prawidłowego działania więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close