Praca w niskich temperaturach
Praca w niskich temperaturach stanowi szczególne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Z tego względu polskie przepisy prawa pracy nakładają na pracodawców szereg obowiązków mających na celu ochronę osób wykonujących pracę zarówno w pomieszczeniach, jak i na otwartej przestrzeni. Kluczowe regulacje w tym zakresie zawarte są w Kodeksie pracy oraz w aktach wykonawczych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP).
Podstawy prawne
Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy, pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. Oznacza to obowiązek organizowania pracy w sposób bezpieczny, w tym dostosowany do warunków atmosferycznych. Szczegółowe wymagania dotyczące temperatury określa m.in. rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP.
Minimalna temperatura w miejscu pracy
Przepisy wskazują minimalne dopuszczalne temperatury w pomieszczeniach pracy:
-
co najmniej 18°C – w pomieszczeniach, w których wykonywana jest praca biurowa lub lekka praca fizyczna,
-
co najmniej 14°C – w pozostałych pomieszczeniach pracy, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają (np. w chłodniach).
Niedopuszczalne jest zatem wykonywanie pracy w temperaturach niższych, jeśli nie wynika to bezpośrednio z charakteru procesu technologicznego.
Praca na otwartej przestrzeni
W przypadku pracy na zewnątrz, gdzie pracodawca nie ma możliwości pełnej kontroli temperatury, obowiązki koncentrują się na minimalizowaniu negatywnych skutków zimna. Pracodawca powinien m.in.:
-
zapewnić odzież ochronną i roboczą odpowiednią do warunków atmosferycznych (np. kurtki ocieplane, rękawice, obuwie zimowe),
-
organizować pracę w sposób umożliwiający przerwy na ogrzanie się,
-
zapewnić dostęp do ogrzewanych pomieszczeń socjalnych lub schronień przed zimnem i wiatrem.
Posiłki i napoje profilaktyczne
Szczególnym obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie napojów i posiłków profilaktycznych. Zgodnie z przepisami:
-
pracownicy wykonujący pracę na otwartej przestrzeni przy temperaturze poniżej 10°C powinni mieć zapewnione ciepłe napoje,
-
w określonych przypadkach ciężkiej pracy fizycznej, również posiłki regeneracyjne.
Świadczenia te muszą być wydawane nieodpłatnie i w ilościach dostosowanych do potrzeb pracowników.
Ocena ryzyka zawodowego i szkolenia
Pracodawca ma także obowiązek uwzględnić niskie temperatury w ocenie ryzyka zawodowego. Oznacza to identyfikację zagrożeń (np. wychłodzenie organizmu, odmrożenia, poślizgnięcia) oraz wdrożenie środków zapobiegawczych. Pracownicy powinni być odpowiednio przeszkoleni, w tym poinformowani o objawach wychłodzenia i zasadach bezpiecznej pracy zimą.
Odpowiedzialność pracodawcy
Niewywiązanie się z obowiązków związanych z zapewnieniem bezpiecznych warunków pracy w niskich temperaturach może skutkować:
-
odpowiedzialnością wykroczeniową,
-
karami finansowymi nakładanymi przez Państwową Inspekcję Pracy,
-
odpowiedzialnością cywilną w przypadku wypadku przy pracy lub uszczerbku na zdrowiu pracownika.
Podsumowanie
Praca w niskich temperaturach wymaga od pracodawcy szczególnej staranności. Zapewnienie odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach, odzieży ochronnej, ciepłych napojów oraz właściwej organizacji pracy nie jest dobrą wolą pracodawcy, lecz jego ustawowym obowiązkiem. Przestrzeganie tych zasad nie tylko chroni zdrowie pracowników, ale również ogranicza ryzyko prawne i finansowe po stronie pracodawcy.
23.01.2026 r.
