Wysokie temperatury w okresie letnim stanowią wyzwanie zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Upały wpływają na koncentrację, wydajność oraz bezpieczeństwo pracy, dlatego przepisy prawa nakładają na przedsiębiorców określone obowiązki związane z zapewnieniem odpowiednich warunków pracy.
Czy pracodawca musi zamontować klimatyzację? Czy należy skrócić czas pracy? Kiedy trzeba zapewnić pracownikom wodę? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.
Bezpieczne warunki pracy – podstawowy obowiązek pracodawcy
Niezależnie od pory roku pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Wynika to przede wszystkim z art. 207 Kodeksu pracy, zgodnie z którym to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.
Oznacza to, że podczas upałów przedsiębiorca powinien organizować pracę w taki sposób, aby ograniczyć ryzyko przegrzania organizmu, odwodnienia czy zasłabnięć pracowników.
Czy przepisy określają maksymalną temperaturę w miejscu pracy?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań.
Obecnie przepisy nie określają maksymalnej dopuszczalnej temperatury, po której przekroczeniu należałoby skrócić czas pracy lub zamknąć zakład.
Nie oznacza to jednak, że pracodawca może ignorować wysokie temperatury. Jeżeli warunki pracy mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia lub życia pracowników, powinien podjąć działania organizacyjne lub techniczne ograniczające to ryzyko.
Kiedy pracodawca musi zapewnić pracownikom napoje?
Jest to jeden z niewielu obowiązków, który został szczegółowo określony w przepisach.
Podstawę prawną stanowi art. 232 Kodeksu pracy, który zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia pracownikom nieodpłatnych napojów w warunkach szczególnie uciążliwych. Szczegółowe zasady określa natomiast Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.
Obowiązek zapewnienia napojów powstaje, gdy:
- temperatura w pomieszczeniach pracy przekracza 28°C,
- temperatura na otwartej przestrzeni przekracza 25°C.
Napoje powinny:
- być dostępne przez cały czas wykonywania pracy,
- być wydawane nieodpłatnie,
- być dostępne w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników.
Przepisy mówią o napojach. W praktyce najczęściej jest to woda pitna, jednak w zależności od rodzaju wykonywanej pracy mogą to być również napoje wzbogacone o sole mineralne lub elektrolity.
Czy pracodawca ma obowiązek zapewnić klimatyzację?
Nie.
W obowiązujących przepisach nie ma obowiązku montażu klimatyzacji w miejscu pracy.
Pracodawca powinien jednak zadbać o odpowiednią wentylację pomieszczeń oraz takie warunki pracy, które nie będą stwarzały zagrożenia dla zdrowia pracowników. Jeżeli w zakładzie funkcjonuje klimatyzacja, powinna być regularnie serwisowana i utrzymywana w należytym stanie technicznym.
Czy podczas upałów trzeba skrócić czas pracy?
Przepisy nie nakładają takiego obowiązku.
Pracodawca może jednak dobrowolnie:
- skrócić czas pracy,
- wprowadzić dodatkowe przerwy,
- zmienić godziny rozpoczynania pracy,
- ograniczyć wykonywanie najcięższych prac w godzinach największego nasłonecznienia,
- umożliwić pracę zdalną, jeżeli pozwala na to charakter wykonywanych obowiązków.
Co istotne, jeśli pracodawca zdecyduje się skrócić czas pracy z powodu upałów, pracownicy zachowują prawo do pełnego wynagrodzenia.
Czego przepisy nie wymagają?
Wbrew często powtarzanym opiniom przedsiębiorca nie ma obowiązku:
- montowania klimatyzacji w każdym pomieszczeniu,
- skracania dnia pracy podczas upałów,
- udzielania dodatkowych dni wolnych,
- zapewniania lodów, soków czy napojów energetycznych,
- finansowania prywatnych zakupów wody przez pracowników.
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby pracodawca dobrowolnie wprowadził takie rozwiązania jako element polityki dbania o pracowników.
Szczególna ochrona niektórych grup pracowników
Warto pamiętać, że dodatkowe ograniczenia dotyczą m.in. pracowników młodocianych oraz kobiet w ciąży.
Przykładowo młodociani nie mogą wykonywać pracy w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30°C przy wilgotności względnej powietrza przekraczającej 65%.
Jakie konsekwencje grożą za naruszenie przepisów?
Nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z przepisów BHP może skutkować kontrolą Państwowej Inspekcji Pracy.
Brak zapewnienia wymaganych napojów czy dopuszczenie do wykonywania pracy w warunkach zagrażających zdrowiu może zostać uznane za naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z art. 283 Kodeksu pracy wykroczenia przeciwko przepisom BHP mogą skutkować karą grzywny.
Podsumowanie
Choć przepisy nie określają maksymalnej temperatury pracy ani nie nakładają obowiązku montażu klimatyzacji, przedsiębiorcy nie są zwolnieni z odpowiedzialności za bezpieczeństwo pracowników.
Najważniejsze obowiązki pracodawcy podczas upałów to przede wszystkim:
- zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
- zapewnienie nieodpłatnych napojów po przekroczeniu ustawowych progów temperatur,
- odpowiednia organizacja pracy ograniczająca ryzyko przegrzania organizmu.
Dbanie o komfort pracowników w czasie upałów to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów, ale również element odpowiedzialnego zarządzania firmą. Odpowiednio zorganizowane miejsce pracy przekłada się na większe bezpieczeństwo, lepszą efektywność i mniejsze ryzyko absencji.
Zachęcamy do zapoznania się z artykułem na temat: Zatrudnienie pracowników sezonowych w 2026 r.
Tarnów,06.06.2026
