Jakie zdarzenie można uznać za wypadek przy pracy?

Data dodatnia: 29 lipca, 2020

Jakie zdarzenie można uznać za wypadek przy pracy?

Jeśli niezdolność do pracy osoby ubezpieczonej powstanie w wyniku wypadku przy pracy, może ona liczyć m.in. na wypłatę zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego. Świadczenie to przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia i to w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Ogólna definicja wypadku przy pracy

Bez wątpienia za wypadek przy pracy, uznaje się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć. Zdarzenie musi nastąpić w związku z pracą:

  • podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika:
    • zwykłych czynności lub poleceń przełożonych,
    • czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia,
  • w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Muszą tu zatem wystąpić łącznie następujące elementy:

  • nagłość zdarzenia,
  • przyczyna zewnętrzna zdarzenia,
  • uraz (tj. uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka na skutek działania czynnika zewnętrznego) lub śmierć,
  • związek zdarzenia z pracą.

Tak wynika z art. 3 ust. 1 z uwzględnieniem art. 2 pkt 13 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1205), zwanej ustawą wypadkową.

Pozostałe przypadki

Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, traktuje się wypadek, któremu pracownik uległ:

  • w czasie podróży służbowej w innych niż wskazano wcześniej okolicznościach. Wyłączeniem jest sytuacja że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
  • podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,
  • przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Ponadto za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną. Zdarzenie które spowodowało uraz lub śmierć i miało miejsce w okresie ubezpieczenia wypadkowego w związku z wykonywaniem określonych działań/zadań, wskazanych w art. 3 ust. 3 ustawy wypadkowej.

Protokół lub karta wypadku

Ważnym aspektem ustalenia okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy dla celów uprawnień do świadczeń wypadkowych dokonuje pracodawca lub właściwy podmiot (np. płatnik składek lub ZUS) odpowiednio w:

  • protokole powypadkowym – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem lub
  • karcie wypadku – w przypadku pozostałych ubezpieczonych.

Odmowa prawa do świadczenia

Mimo uznania zdarzenia za wypadek przy pracy,  świadczenie nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Stanowi o tym art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I PK 156/17, dopiero jeżeli poszkodowany jest wyłącznie odpowiedzialny za spowodowanie wypadku, to nie przysługują mu świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Przede wszystkim konieczne jest zatem zbadanie i rozważenie wszystkich okoliczności mogących stanowić przyczynę wypadku, ponieważ należy ustalić, czy poszkodowany jest wyłącznie odpowiedzialny za jego wystąpienie.

Z pewnością świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Załóżmy, że zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, płatnik składek, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy wypadkowej, z pewnością powinien go skierować na badanie niezbędne do ustalenia ich zawartości w organizmie. Koszty tych badań odpowiednio:

  • zwracane są kierującemu na te badania przez ZUS lub
  • ponosi ubezpieczony – bezsprzecznie jeśli badania dowodzą, że był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych.

Bez wątpienia, ubezpieczony zobowiązany jest poddać się temu badaniu. Odmowa lub inne zachowanie uniemożliwiające przeprowadzenie badania skutkuje pozbawieniem prawa do świadczeń. Załóżmy, że ubezpieczony udowodni, że miały miejsce przyczyny uniemożliwiające poddanie się temu badaniu.

Inne zdarzenia uznawane za wypadek przy pracy

Bez wątpienia za wypadek przy pracy uważa się m.in. nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas:

  • uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe,
  • wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • pełnienia mandatu posła lub senatora, pobierającego uposażenie,
  • odbywania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez osobę pobierającą stypendium w okresie odbywania tego szkolenia,
  • stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący,
  • pobierania stypendium na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie odbywania studiów podyplomowych,
  • wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę traktowaną na równi z członkiem spółdzielni,
  • pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
  • wykonywania pracy na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w ustawie o opiece nad dzieckiem w wieku do 3 lat,
  • współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług,
  • wykonywania zwykłych czynności związanych z:
    • prowadzeniem działalności pozarolniczej lub
    • współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej, w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych,
  • wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi,
  • odbywania służby zastępczej,
  • nauki w Krajowej Szkole Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego przez słuchaczy pobierających stypendium,
  • kształcenia się w szkole doktorskiej przez doktorantów otrzymujących stypendium,
  • wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług,  albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies oraz localStorage, są one potrzebne do prawidłowego działania więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close