Pracujący przy monitorach kineskopowych z szansą na wyższą emeryturę

Data dodatnia: 28 sierpnia, 2019

Pracujący przy monitorach kineskopowych z szansą na wyższą emeryturę

Sąd Najwyższy uznał, że praca przy komputerze z monitorem kineskopowym jest pracą w warunkach szczególnych. Osoby urodzone po 1948 r., które udowodniły co najmniej 15 lat takiej pracy, lecz nie nabyły prawa do emerytury pomostowej, mogą otrzymać rekompensatę, podwyższającą ich świadczenie emerytalne.

Przedmiotem rozpoznawanej przez SN (wyrok z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III UK 150/18) sprawy było odwołanie od decyzji ZUS, która w odmawiała ubezpieczonej prawa do rekompensaty, o której mowa w art. 2 pkt 5 ustawy o emeryturach pomostowych. Przepis ten przewiduje prawo do rekompensaty za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury przez osoby zatrudnione przy pracach w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Aby ustalić prawo do tej rekompensaty konieczne jest wykazanie, że ubezpieczony posiada co najmniej 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, ale nie uzyskał prawa do emerytury pomostowej na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonego ustawą o emeryturach pomostowych (obowiązującą od 1 stycznia 2009 r.).

Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę. Przyznawana jest ona w formie dodatku do kapitału początkowego.

Kwalifikacja prawna pracy przy monitorze kineskopowym

Istota sporu przed Sądem Najwyższym dotyczyła tego, czy praca przy monitorach kineskopowych powinna zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach wymienioną w załączniku A dziale XIV, poz. 5 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Pod pozycją tą wymienione są prace szczególnie obciążające narząd wzroku i wymagające precyzyjnego widzenia – w kartografii, montażu mikroelementów wymagającego posługiwania się przyrządami optycznymi oraz przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych.

Uznanie pracy przy monitorze kineskopowym za pracę „szczególną” w omawianym przypadku skutkowało prawem do rekompensaty podwyższającej świadczenie emerytalne, ponieważ ubezpieczona udowodniła ponad 20-letni okres takiej pracy. Jej praca polegała na wprowadzaniu danych do systemu informatycznego oraz wyłapywaniu błędów w danych już wprowadzonych i wiązała się ze stałym, wieloletnim obciążeniem wzroku, co jednoznacznie potwierdziły opinie biegłych sądowych.

ZUS odmówił ubezpieczonej przyznania omawianej rekompensaty. Uzasadniając decyzję wskazał m.in. że „w pracy informatyka narzędziem ułatwiającym wykonywanie obowiązków jest komputer jako urządzenie w całości, a nie jedynie monitor ekranowy, nie można więc pracy przy monitorach kineskopowych uznać za szczególnie obciążającą narząd wzroku i wymagającą precyzyjnego widzenia”.

Ubezpieczona od niekorzystnej decyzji ZUS wniosła odwołanie do sądu. Zarówno sąd pierwszej jak i drugiej instancji przyznał jej rację uznając, że praca przez nią wykonywana była pracą w warunkach szczególnych. Ze stanowiskiem takim ponownie nie zgodził się ZUS i wniósł kasację do Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska ZUS i oddalił kasację organu jako bezzasadną.

Stanowisko SN

W uzasadnieniu orzeczenia SN wskazał m.in., że w okresie, w którym tworzony był wykaz A rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego, wskazana poz. 5 działu XIV wykazu odnosiła się do monitorów starej generacji – kineskopowych, o niskiej rozdzielczości. Ustawodawca uznał wówczas, że praca z wykorzystaniem takich urządzeń wymaga precyzyjnego widzenia, co szczególnie obciąża wzrok.

Postęp technologiczny w tej dziedzinie stopniowo powodował, że to założenie traciło na aktualności i w tej sytuacji konieczna stawała się ocena wykonywanej pracy przez pryzmat „ponadstandardowego” obciążenia wzroku. Nie dotyczy ona jednak okresu, w którym wykorzystywane były monitory kineskopowe starszej generacji.

W spornym okresie – zdaniem SN – ubezpieczona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała pracę przy obsłudze elektronicznych monitorów ekranowych, w warunkach szczególnego obciążenia narządu wzroku i konieczności precyzyjnego widzenia. Praca ta spełniała kryteria pracy w szczególnych warunkach. Powinna zatem zostać zaliczona do piętnastoletniego stażu pracy „szczególnej”, uprawniającego do rekompensaty, o której mowa w art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych.

Omawiany wyrok Sądu Najwyższego otwiera możliwość uzyskania rekompensaty osobom, które pracowały na podobnych stanowiskach pracy – przy obsłudze ekranów kineskopowych. Ekrany takie pozostawały w użytku jeszcze w latach dziewięćdziesiątych, a niekiedy nawet po 2000 r.

Ponieważ jednak rekompensata nie jest świadczeniem przyznawanym z urzędu, osoby zainteresowane muszą same o nią zawnioskować. W razie niekorzystnej decyzji ZUS mogą odwołać się do sądu, który rozstrzygając sprawę będzie musiał uwzględniać stanowisko Sądu Najwyższego.

Źródło: https://inforfk.pl

Dlaczego warto nam zaufać?

498
rozliczanych pracowników
169
obsługiwanych firm
100%
satysfakcji
13
lat doświadczenia

Nadchodzące wydarzenia
i ważne terminy

12Paź
TERMIN PŁATNOŚCI ZUS

Wpłata składek ZUS za wrzesień 2020 – osoby fizyczne opłacające składki wyłącznie za siebie

15Paź
TERMIN PŁATNOŚCI ZUS

Wpłata składek ZUS za wrzesień 2020 – pozostali płatnicy składek

20Paź
TERMIN PŁATNOŚCI PIT

Wpłata za wrzesień 2020 miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych

26Paź
TERMIN PŁATNOŚCI VAT

Wpłata podatku VAT za wrzesień 2020

10Lis
TERMIN PŁATNOŚCI ZUS

Wpłata składek ZUS za październik 2020 – osoby fizyczne opłacające składki wyłącznie za siebie

16Lis
TERMIN PŁATNOŚCI ZUS

Wpłata składek ZUS za październik 2020 – pozostali płatnicy składek

Zobacz wszystkie wydarzenia

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies oraz localStorage, są one potrzebne do prawidłowego działania więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close