W Unii Europejskiej przyjęto Dyrektywę 2023/970, której celem jest zwiększenie przejrzystości wynagrodzeń i ograniczenie nierówności płacowych między kobietami a mężczyznami. Jawność wynagrodzeń – Nowe przepisy mają wejść w życie z końcem 2025r. i nakładają na pracodawców dodatkowe obowiązki informacyjne.
Co się zmieni w jawności wynagrodzeń?
Najważniejsze zmiany obejmą m.in.:
- Widełki płacowe w ogłoszeniach o pracę. Pracodawcy będą mieli obowiązek informowania kandydatów o przewidywanym wynagrodzeniu.
- Zakaz pytania o wynagrodzenie w poprzednich miejscach pracy. Nowe przepisy zabraniają zadawania pytań o wysokość wynagrodzenia w poprzednich miejscach pracy. Dzięki temu jawność wynagrodzeń ma zapewnić bardziej sprawiedliwe warunki rekrutacyjne, niezależnie od doświadczenia kandydata w poprzednich firmach.
- Prawo pracownika do informacji o średnich zarobkach na podobnym stanowisku. Pracownicy będą mogli występować do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie informacji o wynagrodzeniu innych osób wykonujących równoważną pracę. Pracodawca będzie miał 14 dni na udzielenie odpowiedzi.
- Raportowanie luki płacowej. Firmy zatrudniające co najmniej 100 pracowników będą zobowiązane do cyklicznego raportowania różnic w wynagrodzeniach: –>w dużych firmach (250+) – co roku,
–>w średnich firmach (100–249 osób) – raz na trzy lata.
- Sankcje finansowe (od 1 000 do 30 000 zł) za nieprzestrzeganie przepisów.
- Odwrócenie ciężaru dowodu – w sporach sądowych to pracodawca będzie musiał wykazać, że różnice w wynagrodzeniach są uzasadnione.
Kogo obejmą przepisy?
Zmiany będą dotyczyć wszystkich pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Nie obejmą natomiast umów cywilnoprawnych (zlecenia, o dzieło) ani współpracy B2B, chyba że umowa ma charakter stosunku pracy. Raportowanie luki płacowej dotyczyć będzie firm zatrudniających co najmniej 100 osób.
Jak się przygotować?
Aby sprostać nowym obowiązkom, warto już teraz rozpocząć przygotowania:
1. Przeprowadzić audyt wynagrodzeń i analizę luki płacowej.
2. Opracować przejrzystą strukturę wynagrodzeń i widełki płacowe.
3. Zaktualizować procesy rekrutacyjne i szablony ogłoszeń.
4. Przeszkolić działy HR i menedżerów z nowych regulacji.
5. Wdrożyć systemy monitorowania i raportowania płac.
6. Zmodyfikować regulaminy pracy i klauzule umowne.
7. Przygotować komunikację wewnętrzną i zewnętrzną, podkreślając zalety transparentności.
Na co uważać?
Jawność wynagrodzeń może ujawnić istniejące nierówności, które będą musiały zostać wyjaśnione lub wyrównane. Brak uzasadnienia dla różnic płacowych może prowadzić do grzywien, a w sporach sądowych ciężar dowodu spocznie na pracodawcy. Kluczowe będzie odpowiednie przygotowanie i dostosowanie polityki płacowej w firmie.
Podsumowanie
Nowe przepisy to duża zmiana dla polskich pracodawców, ale też szansa na budowanie kultury organizacyjnej opartej na transparentności i równości. Warto już teraz rozpocząć działania przygotowawcze, aby uniknąć ryzyk i wykorzystać zmiany jako element wizerunkowy oraz konkurencyjny na rynku pracy.
Data: 29.09.2025
